Ziekte van Weil (rattenbeetziekte) in Friese wateren.

Moeder Ria kan opgelucht ademhalen, nu haar zoon goed herstelt van de ziekte van Weil.

Leon (17) op randje van de dood door ’rattenziekte’

Door ARIANNE MANTEL De Telegraaf 2 oktober 2019 13:07 in GEZONDHEID

“Zijn lever-,nier- en miltfuncties vielen uit”

AMERSFOORT – Leon Remkes balanceerde op het randje van de dood, nadat bij hem de ziekte van Weil – in een vergevorderd stadium – werd ontdekt. Moeder Ria was de wanhoop nabij, zag haar zoon langzaam wegglijden en vreesde het ergste. Inmiddels weten beiden dat het verhaal over de slopende ziekte een happy end kent.

De Amersfoortse havist Leon Remkes is een sterke, sportieve en gezonde jongen. Hij is dol op zeilen en als jong kind gaat hij naar zeilkampen. Daarna volgt de opleiding tot zeilinstructeur en afgelopen zomer mocht hij voor het eerst zelf jonge kinderen zeilles geven.

In de dagen tussen 9 en 24 augustus geeft instructeur Leon vrolijk les op de Friese wateren.

„De laatste paar dagen van het kamp voelde ik me steeds slechter. Ik dacht dat het kwam door de best wel intensieve dagen. De een-na-laatste dag kreeg ik erge rugpijn, kramp in mijn nek en moest ik overgeven. Er kwam diarree bij, koorts en de spierpijn in mijn benen werd steeds erger.”

Diploma’s 

Moeder Ria vraagt of ze hem eerder moet ophalen, maar Leon wil de jonge kinderen graag zelf op zaterdagmorgen de diploma’s uitreiken. Als Ria hem ophaalt, vindt ze meteen dat haar zoon er slechter uitziet dan ze had verwacht. Dezelfde zaterdagmiddag gaan ze naar de huisartsenpost in Amersfoort. Daar wordt de diagnose griep gesteld en verteld dat Leon paracetamol en ibuprofen moet slikken. Op maandagochtend voelt Leon zich nog steeds hondsberoerd. „Ik wist zeker dat het geen gewone griep was.”
De huisarts laat dan de urine onderzoeken en de volgende dag ook het bloed. Leon belandt op de spoedeisende hulp in Amersfoort en de uitslag later die middag is verontrustend: de ziekte van Weil in een gevorderd stadium. Leon gaat ’s avonds nog met spoed naar het WKZ in Utrecht, gespecialiseerd op het gebied van infectieziekten.

In het ziekenhuis belandt Leon op de intensive care (eigen foto).

Daar begint de nachtmerrie voor elke moeder. „Hij had op de IC hoge koorts, moest al beademd worden. Zijn lever-, nier- en miltfuncties vielen uit. Hij werd geel en had vocht in zijn longen. Ik zag hem langzaam wegglijden. Leptospirose kan dodelijk zijn.”

Antibiotica

Gelukkig vecht het lichaam van Leon goed terug, krijgt hij alle medische ondersteuning én slaan de antibiotica aan. Na anderhalve week ziekenhuis mag hij naar huis om daar aan te sterken. Het schooljaar is begonnen, maar Leon is ernstig verzwakt en kan voorlopig niet naar school. „Er is gezegd dat er wel zes maanden nodig zijn voor herstel. Ik ben nog heel moe en kan me niet goed concentreren.”

De rat is als ziekteverspreider een bekend probleem. Het dier brengt, net als andere knaagdieren zoals muizen, de potentieel levensbedreigende ziekte van Weil – leptospirose – over. Honden worden ertegen ingeënt, maar ook mensen worden er ziek van.

Dit jaar hebben al 1044 burgers rattenoverlast gemeld bij het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) in Wageningen. Toch heeft niet iedereen de symptomen van leptospirose goed op het netvlies, waardoor de 17-jarige Leon eind augustus maar net door het oog van de naald is gekropen.

Kennis delen

Moeder Ria vindt dat artsen alerter moeten zijn op patiënten die mogelijk in aanraking komen met knaagdieren en symptomen vertonen van de ziekte van Weil in deze tijd van het jaar. „Vooral omdat je bij een vroege diagnose eerder kunt behandelen en het mild kunt doorstaan. Bovendien is het belangrijk de kennis over het voorkomen van de ziekte van Weil te delen.”

Bastiaan Meerburg, directeur van het KAD snapt Ria: „Ik verkondig regelmatig dat de ziekte van Weil een risico vormt bij het zwemmen in open water, tijdens mud runs of bij festivals. Meer bewustwording bij het grote publiek is wenselijk, zeker omdat in de toekomst de milieuregels voor het gebruik van veelgebruikte bestrijdingsmiddelen (anti-coagulanten) tegen knaagdieren steeds strikter worden en de aantallen ratten zomaar eens zouden kunnen toenemen omdat bestrijding moeilijker wordt.”

Rattenmonitor 

Het RIVM heeft begin september de Rattenmonitor gelanceerd, waar dierplaagbestrijders melding kunnen maken. Op die manier kan de populatie en overlast in wijken in kaart gebracht worden.
Later volgt ook nog een meldpunt voor burgers op deze monitor.

De ziekte van Weil is meldingsplichtig; ziekenhuizen en artsen moeten het melden bij de GGD. Die zoekt waar de mogelijke bron is en meldt het weer bij het RIVM. Per jaar worden gemiddeld dertig gevallen van ernstige leptospirose gediagnosticeerd met een duidelijke piek in de periode juli-november. Ongeveer 75% van de ernstige gevallen wordt opgenomen. Het aantal milde gevallen is onbekend maar vormt waarschijnlijk een veelvoud van de ernstige geregistreerde gevallen.